Van Louise Bourgeois tot Teresa Margolles: meer dan 60 kunstenaars verkennen in Leuven de kracht van textiel bij verlies en troost

Folded Memory: een tentoonstelling over wat blijft wanneer iemand verdwijnt

05/11/2026

Troostzakdoek, Rinus Van de Velde en Karen Wuytens © Saverio Sammartino

Leuven, donderdag 5 november 2026 – Van 6 december 2026 tot en met 14 februari 2027 brengt Folded Memory: textiel dat troost in Leuven meer dan zestig Belgische en internationale kunstenaars samen. In de kapel van KADOC-KU Leuven en Atelier Re-Né gaat werk van onder anderen Louise Bourgeois, Berlinde De Bruyckere, Teresa Margolles, Otobong Nkanga, Franz Erhard Walther, James Ensor, Roger Raveel, Rinus Van de Velde en Dirk Braeckman in dialoog met historisch erfgoed. De tentoonstelling verkent hoe textiel herinneringen bewaart, afwezigheid voelbaar maakt en mensen verbindt.

Wat stof bewaart wanneer woorden tekortschieten

Textiel is misschien wel het meest intieme materiaal in ons leven. Het raakt onze huid vanaf onze geboorte, beschermt en verwarmt ons en blijft vaak achter wanneer iemand verdwijnt.

Vanuit die vaststelling cureerde onderzoeker en ontwerper Karen Wuytens (PXL-MAD School of Arts en UHasselt) Folded Memory, in nauwe samenwerking met Nadia Sels en de erfgoedexperten van KADOC-KU Leuven. De centrale vraag: hoe kan textiel troost bieden?

“Textiel komt zo dicht bij ons dat het bijna vanzelf herinneringen opneemt. We bewaren een kledingstuk niet alleen om wat het is, maar om wie het heeft gedragen. Met Folded Memory willen we tonen hoe kunstenaars die bijzondere relatie tussen materiaal, herinnering en afwezigheid zichtbaar en voelbaar maken. Kunst kan ruimte openen voor ervaringen waarvoor we soms geen woorden hebben.” - Karen Wuytens (onderzoeker PXL-MAD School of Arts en UHasselt), die de expo cureerde.

Het parcours start in de Kapel van Onze-Lieve-Vrouw ter Koorts van KADOC-KU Leuven, een voormalige bedevaartkapel die opnieuw verbonden wordt met haar rol als plek van genezing, herstel en troost. Daar gaat hedendaagse kunst in dialoog met historische textielobjecten en rouwtradities uit verschillende culturen. Het bezoek loopt verder in Atelier Re-Né, op enkele minuten wandelen.

Generaties en beeldtalen in dialoog

Folded Memory brengt kunstenaars met uiteenlopende achtergronden, generaties en beeldtalen samen: van James Ensor en Roger Raveel tot internationale hedendaagse stemmen als Otobong Nkanga en Teresa Margolles. Bij Berlinde De Bruyckere roepen sculpturale vormen, deels bedekt met verweerde dekens en linnen, associaties op met kwetsbare lichamen, bescherming en vergankelijkheid. Bij Teresa Margolles wordt textiel een stille getuige van geweld: voor Tela en el desierto werd een doek door de woestijn bij Ciudad Juárez gesleept, op plekken waar lichamen van vermoorde vrouwen werden teruggevonden. Ook historische textielobjecten en rituelen krijgen een plaats. Ze tonen hoe mensen in verschillende tijden en culturen vorm gaven aan afscheid, gemis en herinnering.

Folded Memory kijkt daarbij verder dan persoonlijk gemis: ook maatschappelijke kwetsbaarheid en collectieve verlieservaringen krijgen een plaats. Niet elk werk biedt troost; sommige werken confronteren of stellen ongemakkelijke vragen. De tentoonstelling gaat evenzeer over het leven, over relaties en over de sporen die mensen in elkaar achterlaten.

Een eeuwenoud rouwsymbool, verbeeld door kunstenaar Rinus Van de Velde en ontwerper Karen Wuytens

Naast bestaand werk toont de tentoonstelling ook nieuwe creaties die speciaal voor Folded Memory werden gemaakt. Een witte zakdoek met een zwarte rand was ooit, net als de rouwenvelop, een herkenbaar symbool van verlies. In opdracht van Stad Leuven gaven Rinus Van de Velde en Karen Wuytens dit historische object een nieuwe vorm: de Troostzakdoek.

Van de Velde, internationaal bekend om zijn monumentale zwart-witte houtskooltekeningen, verbeeldde de zwarte rouwrand in zijn karakteristieke handschrift. Vier geborduurde, Engelstalige zinsfragmenten vormen samen de rand en suggereren mogelijke antwoorden op een vraag die velen herkennen wanneer ze iemand missen: Waar zie ik je terug? Aan de randen worden de letters afgesneden, zoals een leven dat plots wordt afgebroken. Wie de zakdoek vastneemt, voelt de zachtheid van de witte stof tegenover de ruwheid van het borduurwerk. Het handschrift wordt beeld, de tekst wordt textiel, de rand wordt kunst.

“Het mooie aan een zakdoek is dat hij niets van je vraagt. Je kunt hem gebruiken, bewaren of doorgeven. De woorden en herinneringsbeelden kunnen voor iedereen iets anders betekenen. Het is een eenvoudig object waarin veel ruimte zit voor iemands eigen verhaal.” – Rinus Van de Velde, beeldend kunstenaar

“Rouwen is de achterkant van liefde. Wie iemand of iets verliest, voelt hoe nauw liefde en verdriet met elkaar verbonden zijn. Dat zit voor mij allemaal in deze eenvoudige zakdoek: de zachte stof, de ruwe borduring, de zwarte rand. Maar het belangrijkste is niet wat erop staat. Het is wat ermee gebeurt. Dat iemand hem aanreikt. Dat er een deur opengaat, een gesprek begint, een herinnering gedeeld wordt. De zakdoek is een uitnodiging om elkaar nabij te zijn. En dat willen we met Leuven Troost opnieuw vanzelfsprekender maken: dat verdriet niet alleen iets is wat je zelf moet dragen, maar iets waarvoor we als gemeenschap mee ruimte maken.” – Bieke Verlinden, Leuvens schepen van zorg en welzijn en begraafplaatsen

Naast de Troostzakdoek van Rinus Van de Velde en Karen Wuytens is er onder meer nieuw werk te zien van Peter de Cupere, Laura De Coninck en het duo Lore Stessel en Ilse Van Roy.

Een tentoonstelling die verder reikt

In Leuven vormt de tentoonstelling het vertrekpunt van Leuven Troost, een stedelijk programma rond verlies en rouw, waarvan de Troostzakdoek deel uitmaakt. Folded Memory leeft zo ook buiten de tentoonstellingsruimtes. In woonzorgcentrum Edouard Remy gaan bewoners via textiel en zakdoeken met elkaar in gesprek over verlies en herinnering. Bij Ligo, het centrum voor basiseducatie, verkennen cursisten uit diverse culturen welke rituelen en voorwerpen mensen verbinden bij afscheid. Studenten van SLAC bouwen via textielprojecten en open ateliers aan een tijdelijke troostplek. Ook Sereni, een netwerk van uitvaartondernemers, ondersteunt het project. Een publieksprogramma met rondleidingen, workshops, lezingen en filmavonden maakt de tentoonstelling toegankelijk voor iedereen die wil stilstaan bij herinnering, troost en wat ons als mens verbindt.

Meer info, tickets en het volledige programma vind je op www.leuven.be/foldedmemory.

Beeldmateriaal

Praktische informatie

Tentoonstelling: Folded Memory

Locaties: Kapel van KADOC-KU Leuven (Vlamingenstraat 39, 3000 Leuven) en Atelier Re-Né (Windmolenveldstraat 40, 3000 Leuven)

Start bezoek: elk bezoek begint in de kapel van KADOC-KU Leuven. Van daaruit loopt het parcours verder naar Atelier Re-Né.

Periode: 6 december 2026 tot en met 14 februari 2027

Openingsuren: dinsdag tot zondag van 11 tot 17 uur, donderdag tot 19 uur. Maandag gesloten.

Ticketprijzen: € 8. Gratis voor kinderen tot en met 12 jaar en met de Museumpas. UiTPAS-kansentarief € 1,60. Tickets online, vanaf 6 december ook aan de balie van de kapel.

Meer info: www.leuven.be/foldedmemory

Deelnemende kunstenaars

Aukje Van Dijk

Anneleen Swillen

Anke Land

Ann Bessemans

Berlinde De Bruyckere

Caren van Herwaarden

Caroline Coolen

Célio Braga

Charlotte Vanhoubroeck

Daan van Golden

Dirk Braeckman

Elke Andreas Boon

Elisabeth Schelvis

Ellen Vrijsen

Erlend van Landeghem

Erik Alkema

Eva De Mul

Eva Jospin

Felien’s colleague

Franz Erhard Walther

Gésine Hackenbergh

Griet Moors & Odette Lantin

Guy Vandromme & Fabio Gionfrida

Hannah Hill

Hervé Bohnert

Inge van der Storm

James Ensor

Janneke Janssen

Jan ter Heide

Jenny Stieglitz

Jo Klaps

Joris Van de Moortel

Juan Harnie

Karen Wuytens & Rinus Van de Velde

Karin Peulen

Lam De Wolf

Lars Lauwers

Laura De Coninck

Lies Daenen

Lieve Kauwenberghs

Ligo / Kelly Willems

Linde Hermans

Lore Stessel & Ilse Van Roy

Louise Bourgeois

Luca Vanello

Maeve Brennan

Manu Bloemen

Maria Konschake

Marieke Pauwels

Mia Cinelli

Mounir Eddib

Otobong Nkanga

Patrick Ceyssens

Peter De Meyer

Peter de Cupere

Rinus Van de Velde

Roger Raveel

Sandrine Torredemer

Sanne Vaassen i.s.m. Mar10 Geladi, Joke Indestege & Lies Fauconnier

Sara Bomans

Séverine Gallardo

Sven Unik-ID

Teresa Margolles

Vittorio Simoni

Walda Verbaenen

Over Folded Memory

Folded Memory: textiel dat troost is een initiatief van Stad Leuven, in samenwerking met PXL-MAD School of Arts, KADOC-KU Leuven en de betrokken culturele, academische en maatschappelijke partners. De tentoonstelling wordt gecureerd door Karen Wuytens (onderzoeker PXL-Mad / UHasselt). In 2027 reist een deel van de expo verder naar Museum Tot Zover in Amsterdam.

Over Karen Wuytens

Karen Wuytens is ontwerper en artistiek onderzoeker aan PXL-MAD School of Arts en UHasselt in Hasselt. In haar werk onderzoekt ze hoe alledaagse voorwerpen herinneringen bewaren en troost kunnen bieden. Al jaren verdiept ze zich in thema's als verlies, rouw en verbondenheid.

Met 'Folded Memory' brengt ze hedendaagse kunst, erfgoed en de Leuvense Troostzakdoek samen in een tentoonstelling over verlies, herinnering en verbondenheid. Textiel vormt de rode draad doorheen de expo. Zo legt Karen verbanden tussen historische objecten en hedendaagse kunst en maakt ze moeilijke thema's zoals rouw, verlies en troost bespreekbaar.

Morgane Briers

Junior PR Consultant, Speak Up Communications